Skip Navigation Links.


Rzymskie legiony i winnice Moraw …

Za panowania Marka Aureliusza Probusa (III wiek n.e.) rzymscy legioniści zaczęli obsadzać winnymi latoroślami okolice obozów i kolonii.

historia wina na morawach Legio Decima Gemina Pia Fidelis, jeden z rzymskich legionów, zbudował punkt oparcia na Wzgórzu Rzymskim pod Palavą (południowe Morawy) a uznając, że gleba i klimat wydadzą godny ich podniebienia boski napój, zakładali w tych rejonach winnice.

Mgłą tajemnicy okryte są dzieje morawskiego wina po upadku cesarstwa rzymskiego, bo kolejne wzmianki pochodzą dopiero z czasów osadnictwa słowiańskiego. W X wieku z Bizancjum przybyli na te tereny misjonarze Cyryl i Metody rozpoczynając chrystianizację Morawian i Czechów. Nie wiadomo, czy byli smakoszami wina i czy to potrzeby liturgiczne zaowocowały intensywnym rozwojem winiarskiej profesji w tym regione. Jednak mniej więcej w tym okresie arabski podróżnik Edrisi określił tereny Moraw jako „kwitnące miejsce, bogate w winnice i ludność”. Podobnie jak w całej Europie istotny wpływ na rozwój morawskiego winiarstwa oraz poziom spożycia tego trunku miały zgromadzenia zakonne. Wymienia się tu głównie Cystersów przybyłych z Burgundii, którzy przywieźli ze sobą sadzonki burgundzkich odmian. Technikę winifikacji winnych jagód z własnych plantacji doskonalili również Dominikanie, Benedyktyni oraz Templariusze. Oprócz znalezisk archeologicznych rozkwit morawskiego winiarstwa potwierdzają liczne dokumenty i kroniki klasztorne. Najstarszym, zachowanym historia wina na morawachdokumentem jest przywilej Przemysława Ottokara I z roku 1222, na mocy którego król potwierdza Benedyktynom z Rajhradu dar dziesiątej beczki z winnicy w Miroslaviu.

W czasach średniowiecznych cesarz Karol IV nakazał sprowadzanie sadzonek winorośli z Francji. Wraz z sadzonkami przybywali także francuscy winiarze, niosąc wiedzę o pielęgnacji winorośli i metodach winifikacji. Ich wzorem wprowadzono regulaminy winiarskie oraz systemy norm prawnych. W 1355 roku margrabia morawski Jan Henryk, a w roku 1358 Karol IV wydali dekrety zawierające regulaminy winiarskie. W tym drugim właściciele nowych winnic zostali zwolnieni z podatku przez 12 lat, co zaowocowało lawinowym wzrostem obszaru winnych upraw. W 1497 roku król Władysław Jagiellończyk narzucił obowiązek rejestracji winnic oraz ustalił zasady określania jakości trunków. Dekret ten stanowił pierwszą tego typu regulację prawną w całej ówczesnej Europie. Z 1558 roku pochodzi pierwsze miejscowe dzieło o uprawie winorośli spisane przez nauczyciela praskiego Jana Hada, w którym opisuje on między innymi uprawiane wówczas odmiany winnych gron. historia wina na morawachW tym czasie zarówno na pieczęciach jak i w herbach miast pojawiły się motywy winiarskie, co potwierdza wagę profesji i jej znaczenie w życiu ówczesnej społeczności morawskiej. Rarytasem historycznym wśród katastrów miejscowości winiarskich jest mapa Moraw przygotowana przez Jana Amosa Komenskiego z 1633 roku, z oznaczonymi obszarami winnic.

Rozwój winiarstwa został zahamowany przez wyniszczającą wojnę 30-letnią. Degradacja tego regionu winiarskiego została spotęgowana przez brak taniej siły roboczej, co było skutkiem częściowego zniesienia pańszczyzny przez cesarzową Marię Teresę, a później całkowitego jej zniesienia przez cesarza Józefa II. W 1783 roku zniesiono wszystkie prawa winiarskie, zlikwidowano samorządy  i winne sądy, podporządkowując Morawy winnej jurysdykcji cesarstwa Austrowęgierskiego. A to doprowadziło do radykalnego obniżenia jakości produkowanych trunków.  Ożywienie winiarstwa na terenie Moraw nastąpiło dopiero po wojnach napoleońskich. Warto na marginesie wspomnieć, że teatrem działań słynnej bitwy „Trzech Cesarzy” zwanej też „Bitwą pod Austerlitz”  były tereny południowych Moraw, a miejscowość Austerlitz to dzisiejszy Slavkov u Brna.

Powodem kolejnego załamania winnych tradycji Moraw był import tanich win z Węgier oraz plaga mszycy (filoksera). Szkodnik pojawił się tu na przełomie XIX i XX wieku w winnicach miejscowości Šatov pod Znojmem i stopniowo atakował wszystkie morawskie, winne historia wina na morawachuprawy. I Woja Światowa, Wielki Kryzys, II Woja Światowa, jedynie słuszny, komunistyczny ustrój, wreszcie rozpad Czechosłowacji sprawiły, że morawskie winiarstwo odżyło dopiero w latach 90-tych ubiegłego wieku. Reprywatyzacja winnic, ustawa winiarska z 1995 roku a także wejście Republiki Czeskiej do Unii Europejskiej były milowymi krokami w powrocie do tradycji winiarskich tego pięknego regionu. W ciągu kilkunastu lat winiarstwo morawskie zostało zrewolucjonizowane, a jakość morawskich win jest doceniana na europejskich i światowych konkursach winiarskich. Obecnie winorośl uprawia się na 20 tyś hektarów, a średnie, roczne spożycie wina w Republice Czeskiej sięga 18 litrów na osobę.

powrót
O winie...

Niektóre wina są za dobre, by je pić. Powinno się je zjadać.

Jonatan Swift

Newsletter...
Wprowadź poniższy kod
Wprowadź adres e-mail
Tło: białe  czerwone